مهاجرت كبري
Ads2 /endAds2 BlogCounterBlock /endCounterBlock HitPostsBlock /endHitPostsBlock RandPostsBlock /endRandPostsBlock BlogCustomHtmlBlock BlogCustomHtmlBlock BlockRight /endBlockRight
Ads1
تبلیغات
<-Text1->
/endAds1
آمار و کدها
FormLoginBlock
عضو شويد


فراموشی رمز عبور؟

عضویت سریع BlogRegFastBlock /endBlogRegFastBlock > /endFormLoginBlock
ورود اعضا:

خبرنامه وب سایت:





آمار وب سایت:  

بازدید امروز : 17
بازدید دیروز : 0
بازدید هفته : 20
بازدید ماه : 20
بازدید کل : 34949
تعداد مطالب : 62
تعداد نظرات : 1
تعداد آنلاین : 1

IfLoginBlock منوی کاربری


خوش آمدی : آخرین ورود:/user/profile نام کاربری : /user/edit آمار و کد ها مشاهده پروفایل ارسال پست جدید ویرایش پروفایل خروج از سایت /endIfLoginBlock
نویسندگان
MailBlock
خبرنامه
براي اطلاع از آپدیت شدن سایت در خبرنامه سایت عضو شويد تا جديدترين مطالب به ايميل شما ارسال شود
/endMailBlock
RandPollBlock
سنجی
وبلاگ رو چه طور می بینید؟
/endRandPollBlock
RandChatBoxBlock
چت باکس
<-MyChatBox->
/endRandChatBoxBlock
لینک دوستان
درياي احساس
چت روم
چت روم استان چهارمحال وبختیاری
مادرم بلوط
اصفهان متعهد
فندک برقی سیگار لمسی

تبادل لینک هوشمند
برای تبادل لینک  ابتدا ما را با عنوان همه درهمه و آدرس vahid-zz.LXB.ir لینک نمایید سپس مشخصات لینک خود را در زیر نوشته . در صورت وجود لینک ما در سایت شما لینکتان به طور خودکار در سایت ما قرار میگیرد.





ارسال لینک
LinkAutoBlock
تبادل لینک هوشمند
/endLinkAutoBlock
BlogUserBlock
کاربران
/endBlogUserBlock
BlogSearchBlock
جستجو

/endBlogSearchBlock
پشتیبانی

قدرت گرفته از: blogfa
ترجمه شده توسط : اینـتر وب
پشتیبانی
RSS

Powered By
enterweb.ir
Translate : Enterweb.ir
Block
پشتیبانی

قدرت گرفته از: blogfa
ترجمه شده توسط : اینـتر وب

/endBlock
Ads3
تبلیغات
<-Text3->

/endAds3
ContactBlock
تماس با ما

/endContactBlock
RegisterBlock
عضویت در سایت
[Register_Form]

/endRegisterBlock
ForumBlock
آخرین ارسال های انجمن
ForumPostsLoopBlock /endForumPostsLoopBlock
عنوان پاسخ بازدید توسط
ForumPostCountAnswer [ForumPostLastAuthor] [] [loxblog]

/endForumBlock
PostImageBlock

/endPostImageBlock
دستگیری شیخ محمد واعظ
به­دنبال اجرا نشدن درخواست­های مردم در مهاجرت صغری، علما و وعاظ شروع به سخنرانی درباره­ی دولت عین­الدوله نمودند. یکی از آنها شیخ­محمد واعظ بود. او در مجالس و منابر مختلف بی­پروا به حکومت حمله می‌کرد و مخصوصا در مورد شخص عین­الدله کلمات تندی به زبان می‌راند.[2] عین­الدوله دستور داد تا شیخ­محمد واعظ را دستگیر کرده و نزد او ببرند.
صبح روز چهارشنبه 18جمادی­الاولی1324(10ژوئیه1906) شیخ­محمد واعظ  درحالی­که سوار بر مرکب خود از محله­ی سرپولک می‌گذشت،[3] توسط سربازان دستگیر شد، ولی در سر راه خانه­ی عین­الدوله طلاب مدرسه حاجی ابوالحسن که از دستگیری او خبردار شده بودند راه را بر سربازان سد کردند. فرمانده­ی سربازان دستور داد شیخ را در قراول­خانه‌ای که در همان نزدیکی بود زندانی کنند تا کسب تکلیف نمایند.[4] در این میان سیدعبدالله بهبهانی پسر خود را نزد طلاب فرستاد و طلبه‌ها که با رسیدن فرزند سیدعبدالله تحریک شده بودند به طرف قراول­خانه حمله برده شیخ­محمد واعظ را بیرون آوردند. فرمانده سربازان دستور تیراندازی داد و طلبه‌ای به نام سیدعبدالحمید به قتل رسید.[5] جمعیت جنازه­ی طلبه­ی مقتول را با خود به مسجد شاه رساندند. تا عصر روز چهارشنبه مسجد از جمعیت پر شد و حتی حاج شیخ­فضل­الله نوری هم که در مبارزه با عین­الدوله با طباطبائی و بهبهانی همراهی نمی‌کرد، برای شرکت در مجلس عزاداری طلبه­ی مقتول به آقایان پیوست.[6]
 
حوادث روزهای 19و20جمادی الاولی1323
قتل سیدعبدالحمید غوغایی در تهران به­ راه انداخت که تا آن روز نظیر آن دیده نشده بود، دکان‌ها و بازار بسته شد و مردم برای شرکت در عزاداری در مسجد شاه اجتماع کردند.[7] شاه به­دلیل گرمی هوا از کاخ گلستان به خارج شهر رفته بود و از این هیاهوها دور بود. عین­الدوله به علما پیغام فرستاد که به خانه‌های خود بروید و امور را خود ما اصلاح می‌کنیم. علما پاسخ دادند ما عدالت می‌خواهیم و چون عین­الدوله مانع عدالت­خانه است باید از صدارت عزل شود. عین­الدوله که خطر را متوجه خودش می‌دید عصبانیتش افزایش یافت و دستور داد تا شبانه مردم را پراکنده کنند و به زور متوسل شوند.[8]
شب پنج­شنبه از سوی دولت در کوچه‌ها و خیابان‌ها جار کشیدند هر کسی که فردا دکان یا حجره­ی خود را باز نکند کالایش تاراج و خود او کیفر خواهد یافت. فردا چون مردم از خانه بیرون آمدند در خیابان‌ها و سرگذرها، سربازان و توپچیان فراوانی دیدند(جمعه 20جمادی­الاولی1324).[9]
دوباره سینه­زنی و روضه­خوانی در بازارهای اطراف مسجد رواج یافت و سربازان به مردم شلیک کردند. مردم اجازه می‌خواستند تا کار را یکسره کنند ولی علما که احتمال خون­ریزی می‌دادند سعی داشتند با آرامش نتیجه­گیری کنند. برخورد بین مردم و قوای حکومتی ادامه یافت و بیش از 100نفر کشته شدند؛ اطراف مسجد به وسیله­ی نظامیان سنگربندی شد و مسجد به محاصره درآمد و مدتی بعد شلیک تیر شروع شد. بهبهانی در این اجتماع شجاعت نشان داد و خطاب به مردم فریاد برآورد: «اینها کاری به شما ندارند، اینها مرا می‌خواهند»[10] و آنگاه سینه­ی خود را باز کرد و فریاد زد «این سینه من است کجا است آن­که تیر خالی کند و مرا مانند اجدادم در راه دین خدا شهید نماید، شهادت ارث ما است.»[11] فریاد بههانی به مردم قوت داد و هم­چنان در مسجد ماندند و به مبارزه ادامه دادند و جنازه­ی سیدعبدالحمید را به خاک سپردند.[12]
پس از فاجعه­ی جمعه­ی خونین علما و مردمی که برای عزاداری سید مقتول در مسجد شاه اجتماع کرده بودند در مسجد ماندند و عین­الدوله که نتوانسته بود آنها را وادار به ترک مسجد نماید برای حل این مشکل به شاه متوسل شد. مظفرالدین شاه فرزند خود کامران­میرزا (نایب­السلطنه) را نزد آقایان فرستاد و به آنها تکلیف کرد که مسجد را ترک کنند و به غائله خاتمه بدهند. آقایان طباطبائی و بهبهانی پاسخ دادند. مردم را متفرق می‌کنیم ولی خودمان می‌مانیم و تا وقتی تقاضاهایمان برآورده نشده است بیرون نخواهیم رفت.[13]
عصر روز یکشنبه از طرف شاه مجددا پیغام آوردند که آقایان به هر ترتیبی شده است باید مسجد را ترک کنند. بهبهانی گفت پس به سربازان دستور دهید ما را به قهر و اجبار از خانه خدا بیرون کنند. طباطبائی فرمود تا ما در شهر باشیم مردم آرام نخواهند ماند اگر می‌خواهید فتنه فرو نشیند یا عدالت­خانه برپا کنید یا به ما امنیت بدهید که به عتبات عالیات برویم.[14]
نصرالسلطنه فرستاده­ی شاه گمان نمی‌کرد آقایان به این سادگی دست از همه چیز بشویند و مقام و جاه خود را رها کنند پیشنهاد طباطبائی را پذیرفت. پیش از یک ساعت به غروب نمانده بود که فرمان امنیت صادر شد.[15]
 
مهاجرت به سمت قم(مهاجرت کبری)
در روز دوشنبه 23جمادی­الاولی1324(20تیرماه1284) این مهاجرت شروع شد و آقایان بهبهانی و طباطبائی و آقا سیدجمال افجه و آقایان شیخ­محمدرضای قمی و صدرالعلما و حاج شیخ­مرتضی آشتیانی و عده‌ای دیگر از تجار و کسبه و طلاب و ... به سمت ابن­بابویه و حرم عبدالعظیم حرکت کردند[16] و پس از یک شب توقف راه قم را در پیش گرفتند. عده­ی مهاجرینی که در حرم عبدالعظیم جمع شدند، مورخین 1000نفر می‌نویسند؛ ولی جمع کثیری در راه میان حضرت عبدالعظیم و قم به آنها پیوستند و عده­ی مهاجرین روز به روز افزایش می‌یافت.[17] که از مرز 3000هزار نفر هم گذشت.[18]
روز سه­شنبه 24جمادی­الاولی مهاجرین از حضرت عبدالعظیم به کهریزک رفتند و برای ملحق شدن حاج شیخ­فضل­الله نوری تا روز 26جمادی­الاولی در کهریزک مانده و از آنجا به سمت قم حرکت نمودند.[19] شهر بار دیگر از علما خالی شد و عرصه‌ بر مردم تنگ آمد. آزادی­خواهان در کار خود فرومانده نمی‌دانستند چه کنند و اگر عین­الدوله در صدد انتقام جویی برآید به کجا پناه جویند. علما در آن روز نه تنها امور شرعی و عرفی مردم(محاکمه­ی دادگستری و دفاتر اسناد رسمی، تمام معاملات، عقود، خرید و فروش املاک و اجناس، رهن و اجاره، مصالحه، ازدواج و...)[20] را فیصله می‌دادند، پشتیبان ستمدیدگان نیز بودند، هرکس ستمی می‌دید به آستانه­ی آنها پناه می‌جست.[21]
بهبهانی که از این نکات غافل نبود و نمی‌خواست مردم را در چنگ درباریان ستمگر رها کند و خود جان سلامت برد، این بود که نامه­ای به کاردار سفارت انگلیس نوشت. البته بهبهانی در 9جولای1906 که دو روز پس از کشته شدن عبدالحمید بود نامه‌ای به سفیر نوشت و یاوری او را درخواست نمود. سفیر پاسخ داد که دولت انگلیس یاوری به کسانی نتواند کرد که رفتارشان با دولت خود دشمنانه است. روز 16جولای1906 که از تهران بیرون رفتند باز نامه‌ای نوشت بدین مضمون که: «ما علما و مجتهدین چون راضی نیستیم خون­ریزی بشود لهذا حرکت بر اماکن مقدسه را عازم گشتیم و از آن­ جناب تمنا داریم که در این دفع ظلم و تعدی همراهی خود را از ما دریغ ندارند.»[22] این بار کاردار سفارت پاسخی مساعد داد. در نتیجه بهبهانی چون به ابن­بابویه رسید به بعضی از بازرگانان فرمود: «کاردار سفارت انگلیس وعده­ی مساعدت به ما داده اگر به شما ستمی رسید به آنجا پناه بجویید.»[23]
 
تحصن در سفارت انگلیس
روز بعد از شروع مهاجرت یعنی سه­شنبه 24 جمادی­الاولی 1324(20تیر1285) تحصن در سفارت انگلیس آغاز گردید. شمار متحصنین روز به روز فزونی می‌گرفت و ظرف 10روز به 13 تا 20هزار رسید. عین­الدوله وحشت­زده دستور داد نظامنامه­ای برای تأسیس عدالت­خانه نوشتند و در روزنامه­ی ایران سلطانی چاپ کردند؛ اما مردم دیگر توجه‌ای نکردند و روزنامه‌ها را پاره کردند و روز به روز به متحصنین اضافه می‌شد.[24]
در این زمان مسترگراف­دوف به­عنوان میانجی با شاه دیدار کرد[25] و درخواست‌های متحصنین را چنین اعلام کرد:
1-     عین­الدوله از صدارت برکنار شود.
2-     حکومت مشروطه اعلام گردد.
3-     علما با احترام از قم به تهران بازگردانده شوند.
4-     اطمینان بر این­که احدی را به بهانه تحصن نخواهند گرفت و شکنجه نخواهند کرد.
5-     امنیت مملکت، چراکه امروز کسی دارای مال و جان خود نیست.
6-  افتتاح عدالت­خانه که از طبقه­ی علما و تجار و سایر اصناف برای رسیدگی در مرافعات حق شرکت در او را داشته باشند.[26]
در مقابل طرفداری انگلیس از مشروطه(آن­هم نه به خاطر این­که آنها علاقه­مند به استقرار حکومت دموکراسی و قانون در ایران بوده‌اند، بلکه برای محدود ساختن اختیارات دربار و دولت ایران که در آن زمان تحت نفوذ روس‌ها بود)،[27] دولت روسیه به­وسیله عمال و ایادی فراوانی که در میان رجال و درباریان و شاهزادگان قاجار داشت به شدت با دادن هرگونه امتیاز و عقب­نشینی در برابر ملیون مخالف بود و شاه را تشویق به مقاومت می‌کردند ولی مظفرالدین شاه که اصولا شخص مسالمت­جویی بود و از اغتشاش و انقلاب وحشت داشت، سرانجام تسلیم گردید و دستور عزل عین­الدوله را صادر کرد و میرزانصرالله­خان مشیرالدوله (وزیر امورخارجه) را در تاریخ 7جمادی­الثانی1324 به صدارت برگزید.[28]
 
وضع دیگر شهرستان‌ها
انقلاب تهران و مهاجرت ملیون به قم، در شهرستان‌ها انعکاس مهمی نمود و عده­ی بی­شماری از مردم به هواخواهی مهاجرین و مشروطیت قیام نمودند و نمایندگانی از طرف خود به قم فرستادند.[29] قم هم به­دلیل اجتماع علما و هم به لحاظ مرکزیت مذهبی آن نقطه­ی حساسی بود؛ اخبار تهران و قم به دیگر نقاط کشور رسید. در آنجا هم زمینه­ی نهضت فراهم بود. تبریز مرکز ایالاتی که با روسیه هم مرز و محل اقامت ولیعهد قاجار بود از اخباری که می‌رسید چهره­ی دیگری پیدا کرد. محمدعلی­میرزا ولیعهد در این زمان نسبت به نهضت و حامیان آن نظر مساعد داشت زیرا عین­الدوله را مخالف خود می‌شناخت و فکر می‌کرد در صدد است به جای او ولیعهد  دیگری را علم کند. محمدعلی­میرزا با علمای تبریز موافقت کرد که به تلگراف­خانه بروند و به شاه تلگراف کنند و حمایت خود را از مهاجرین اعلام کنند. و خود ولیعهد هم به پدرش تلگراف کرد و توجه شاه را به موضوع جلب کرد.
در اصفهان هیجان زیاد بود و دو نماینده از جانب علما به قم اعزام شد. همچنین اعزام نماینده از نقاط دیگر کشور و از جمله کرمانشاه صورت می‌گرفت. در تبریز جمعی از مردم در تبعیت از اهالی تهران به کنسول­خانه­ی انگلیس رفتند و تحصن اختیار کردند.
در تهران کار از این گذشت و به مأمورین و متصدیان رسید. پاره‌ای از افسران و افراد نظامی متمایل به مردم شدند و با استعفای از خدمت به متحصنین پیوستند.[30]
 
سرانجام مهاجرت کبری و صدور فرمان مشروطیت
عزل عین­الدوله با وجود مناسبات نزدیک با شاه نمایان­گر تزلزل دستگاه سلطنت و به­طورکلی هیأت حاکم در برابر اراده­ی ملت بود. شاه خود را مهربان و علاقه­مند به مردم نشان می‌داد و قاعده چنین بود که همه­ی تقصیرها به عهده­ی حاکم معزول باشد. شاه تقاضای مهاجرین و متحصنین سفارت انگلیس را پذیرفت. البته در صدر این تقاضاها تشکیل عدالت­خانه بود که سرسختی عین­الدوله، تمایل دست­یابی به آن­را زیادتر کرده بود. و همه با ولع فراوان انتظار تأسیس عدالت­خانه را داشتند منتهی تأخیر در انجام این تقاضا و دخالت انگلیس در پیشنهادات، مسئله­ی دارالشوری و مجلس شورا مطرح شد[31] و سرانجام فرمان مشروطیت در تاریخ 14جمادی­الثانی1324(5 اوت 1906 یا 14مرداد 1285) خطاب به مشیرالدوله از طرف مظفرالدین شاه داده شود.[32]
ولی صدور فرمان و دست­خط شاه، علما و مردم را راضی نکرد،[33] شاه ناچار شد 3 روز بعد فرمان تکمیلی دیگری صادر نماید. به­دنبال دست­خط تکمیلی، عضدالملک که از بزرگان قاجار بود مأمور شد برای تدارک و تهیه­ی مقدمات بازگشت‌ علما به قم برود و با استمالت از علما آنها را به تهران بازگرداند.[34] مردم متحصن در سفارت نیز از روز جمعه 19جمادی­الثانی 1324 شروع به تخلیه­ی سفارت کردند. عده‌ای احتیاط را از دست نداند، گفتند تا آقایان علما بازنگردند و مجلس افتتاح نشود بیرون نمی‌روند. روز چهارشنبه 24جمادی­الثانی جنب و جوش عظیمی در تهران بود مردم همه دست از کار کشیده و به استقبال علما می‌رفتند. شهر سراسر چراغانی شده بود. و بدین ترتیب حکومت استبدادی به حکومت مشروطه تبدیل شد.[35]
 


[1] . امینی، علیرضا؛ و ابوالحسن شیرازی، حبیب­الله؛ تحولات سیاسی- اجتماعی ایران از قاجاریه تا رضا شاه، تهران، نشر قومس، ‌1382، ص 176.
[2] . مدنی، سید جلال­الدین؛ تاریخ تحولات سیاسی و روابط خارجی ایران، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1365، ج 2، ص 113.
[3] . تهرانی(کاتوزیان)، محمد علی؛ تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1379، ص    176.
[4] . آفاری، ژانت؛ انقلاب مشروطه­ی ایران، ترجمه­ی رضا رضایی، تهران، نشر بیستون، 1379، ص81.
[5] . ملک­زاده، مهدی؛ تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، تهران، انتشارات علمی، 1363، ج 1و 2و 3، ص 352.
[6] . طلوعی، محمود؛ داستان انقلاب، تهران، نشر علم، 1375،‌ص 58.
[7] . همان، ص 59.
[8] . مدنی، سید جلال­الدین؛ پیشین، ص114.
[9] . طلوعی، محمود؛ پیشین، ص 59.
[10] . تهرانی(کاتوزیان)، ‌محمد علی؛ پیشین، ص 179.
[11] . کسروی، احمد؛ انقلاب مشروطه، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1363، ص 100.
[12] . مدنی، سید جلال­الدین؛ پیشین، ص 115.
[13] . تهرانی(کاتوزیان)، محمدعلی؛ پیشین، ص 179.
[14] . ملک­زاده، مهدی؛ پیشین، ص 360.
[15] . طلوعی، محمود؛ پیشینٰ ص 61.
[16] . تهرانی(کاتوزیان)، محمدعلی؛ پیشین، ص 182.
[17] . ملک­زاده، مهدی؛ پیشینٰ ص 363.
[18] . مدنی، سید جلال­الدین؛ پیشین، ص 115.
[19] . امینی، علیرضا؛ و ابوالحسن شیرازی، حبیب­الله؛ پیشین، ص 178.
[20] . طلوعی، محمود؛ پیشین، ص 62. ونیز مدنی، سید جلال­الدین؛ پیشین، ص 116.
[21] . الگار، حامد؛ نقش روحانیت پیشرو در جنبش مشروطیت، ترجمه­ی ابوالقاسم سری، انتشارات توس، 1356، ص 348.
[22] . کسروی، ‌احمد؛ پیشین، ص 109.
[23] . رضوانی، محمداسماعیل؛ انقلاب مشروطیت ایران، تهران، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی، 2536، ص 114.
[24]. امینی، علیرضا؛ و ابوالحسن شیرازی،‌ حبیب­الله، پیشین، ص 179.
[25] . طلوعی، محمود؛ پیشین، ص 66.
[26] . امینی، علیرضا؛ و ابوالحسن شیرازی، حبیب­الله، پیشین، ص 179.
[27] . طلوعی، محمود؛ پیشین، ص 68.
[28] . امینی، علیرضا؛‌ و ابوالحسن شیرازی،‌ حبیب­الله؛ پیشین، ص 179. و نیز آفاری، ژانت، پیشین، ص 85.
[29] . ملک­زاده، ‌مهدی؛ پیشین، ص 117.
[30] . مدنی، سید جلال­الدین؛ پیشین،‌ ص 117.
[31] . پتروشفسکی و پنج مورخ دیگر، تاریخ ایران از زمان باستان تا امروز، ترجمه­ی کیخسرو کشاورزی، تهران، انتشارات توس، 1359،‌ ص 378. و نیز امینی،‌ علیرضا؛ و ابوالحسن شیرازی، حبیب­الله؛ پیشین؛ ص 180.
[32] . مدنی، سید جلال­الدین؛ پیشین، ص 119.
[33] . آفاری، ژانت؛ پیشین، ص 85.
[34] . مدنی، سید جلال­الدین؛ پیشین، ص 120.
[35] . امینی، علی رضا؛‌ و ابوالحسن شیرازی، حبیب­الله؛ پیشین، ص 180.

نظرات شما عزیزان:

نام :
آدرس ایمیل:
وب سایت/بلاگ :
متن پیام:
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O };-
:B /:) =DD :S
-) :-(( :-| :-))
نظر خصوصی

 کد را وارد نمایید:

 

 

 

عکس شما

آپلود عکس دلخواه:





درباره : مهاجرت , ,
PostRateBlock
امتیاز : نتیجه : امتیاز توسط نفر مجموع امتیاز :

/endPostRateBlock
OnlyMorePostBlock
نمایش این کد فقط در ادامه مطلب
/endOnlyMorePostBlock
برچسب ها : <-TagName-> ,
بازدید :
تاریخ : سه شنبه 4 آذر 1392برچسب:مهاجرت كبري, عين الدوله, مظفرالدين شاه, طباطبائي, بهبهاني, عدالت خانه, مجلس شورا, مشروطيت, مشيرالدوله, علوم سياسي, زمان : 17:20 | نویسنده : وحید | لینک ثابت | (نظر)

RelatedPostsBlock /endRelatedPostsBlock
آخرین مطالب ارسالی
CommentBlock
ارسال برای این مطلب
این توسط [Comment_Author] در تاریخ [Comment_Date] و [Comment_Time] دقیقه ارسال شده است

[Comment_Gavator]

[Comment_Content]


[Comment_Form] [Comment_Page]

/endCommentBlock
BlockDown
پشتیبانی

قدرت گرفته از: blogfa
ترجمه شده توسط : اینـتر وب

/endBlockDown
صفحات سایت
تعداد صفحات : <-BlogPageCount->
<-BlogPage->